Ara ararauna

Een rand van ongeveer drie centimeter breed laat de ara vrij op de lichte achtergrond staan en geeft het zoölogische blad die rust die doet denken aan een klassieke natuurhistorische illustratie. De bliklijn volgt de tak van links naar de kop van de vogel; van daaruit zakt de lange staart bijna loodrecht naar beneden. Krachtig blauw bedekt de rug, vleugels en kruin, terwijl geel de borst en staartveren doorkruist. Daartussen zetten de zwarte snavel en het getekende gezicht duidelijke accenten. Bladeren en takken worden hier en daar slechts gesuggereerd, zodat de vogel ondanks zijn heldere kleuren niet uit de zakelijke compositie valt. Ik vind het vooral mooi hoeveel aanwezigheid hij alleen al door kleur en houding krijgt: het lichaam leunt naar voren, de klauwen sluiten zich om de tak, het oog kijkt alert opzij. Edward Lear, een 19e-eeuwse Britse kunstenaar en schrijver, combineert in zijn vogelstudies nauwkeurige natuurobservatie met een voelbare interesse in het individuele dier. Ook hier blijft de weergave nauwkeurig, zonder koel te worden.

Bij het ophangen blijkt hoe goed het smalle staande formaat van 26 x 41 centimeter past bij de staart en de lichaamshouding. Leonardo, het gesatineerde doek, brengt de lijnen helder over en laat blauw en geel intens tot hun recht komen; opgespannen op het spieraam loopt het motief door met gespiegelde beeldranden aan de zijkanten. Er is geen passe-partout of glas dat het schilderij van de omgeving scheidt - in plaats daarvan vormt de lichte rand binnen het beeldvlak een overgang naar de Sinead-lijst met eikenfineer. Juist deze kleurrelatie is bij de uitvoering van groot belang: Het lichte bruin van het hout ligt dicht bij de tinten van de tak, zonder ermee te versmelten. Zo ontstaat er rond het blad een tweede, iets warmere contour. Tegenover het diepe blauw lijkt het eikenbruin bijna ingetogen; naast het geel oogt het duidelijk levendiger. Mijn blik blijft hangen aan de linkerkant van het beeld: daar komen achtereenvolgens de bruine lijst, de grijsbeige rand en de smalle gele staartveren in beeld. Deze overgang voorkomt dat de krachtige kleuren abrupt tegen de muur eindigen.

De zakelijke rust van de vogelstudie blijft behouden, maar de ara heeft genoeg kleurkracht om de ruimte onmiddellijk te domineren. Het contrast tussen het stralende blauw-geel en het rustige eikenbruin lijkt mij daarbij precies goed gedoseerd.