Geel - Rood - Blauw

Een brede witte rand omringt hier de compositie, voordat de zwarte lijst deze omsluit - en juist deze rustzone doet het schilderij goed. Want wat Kandinsky in 1925 op het doek brengt, is allesbehalve stil: geel, rood en blauw staan niet simpelweg naast elkaar, ze werken als verschillende krachten die tussen cirkels, lijnen en geometrische vormen tegen elkaar in werken. Links het stralende, bijna zwevende geel met zijn fijne zwarte streepjes, rechts het zware, in zichzelf cirkelende blauw, daartussen de rode wig en een wirwar van schaakbordvakjes, bogen en een gebogen zwarte lijn die als een draad door de rechterhelft van het beeld slingert. Ik vind de lichte rand op deze plek bijzonder passend, omdat het motief zelf al zoveel kleur en beweging met zich meebrengt en zo wat afstand krijgt tot het zwart van de rand. Kandinsky, geboren in 1866 in Rusland, beschouwde kleur als iets op zichzelf staands met een emotionele en ritmische werking - niet als een middel om voorwerpen weer te geven, maar als een klank die op zichzelf staat. "Geel - Rood - Blauw" ontstond tijdens zijn tijd aan het Bauhaus en wordt beschouwd als een van zijn meest geconcentreerde verkenningen van precies dit idee.

De blik blijft hangen bij een minuscuul detail rechts van het midden van het beeld: een mozaïek van misschien twintig kleine gekleurde vierkantjes op het paarse veld, elk nauwelijks zo groot als een vingernagel. De afdruk geeft elk daarvan netjes gescheiden weer - turkoois naast oranje naast roze, met scherpe randen, terwijl direct daarnaast de zachte overgangen van het paars in de wolken naadloos in elkaar overvloeien. Dat beide naast elkaar werken - een harde oppervlakte en een vervaagde kleurnevel - spreekt in het voordeel van het gesatineerde Leonardo-doek, dat ook de zwarte lijnen boven de gele achtergrond haarscherp weergeeft. Friedegarde, een smalle zwarte rand, mengt zich qua kleur niet in het geheel - de lijst slaat eerder een brug naar het tijdperk waaruit het werk afkomstig is. Het brede liggende formaat geeft de vele vormen ruimte naast elkaar. Ondanks alle drukte vervalt de compositie nooit in chaos, ze blijft opmerkelijkmerkwaardig in balans - en wanneer daglicht zijdelings over het oppervlak glijdt, laat de lichte satijnglans het geel nog eens extra tot zijn recht komen, zonder de donkere delen te laten spiegelen. Precies zo hoort het eruit te zien.